თქვენ და თქვე­ნი ძაღ­ლი ტკი­პას დრო­ე­ბი­თი სახ­ლი ხართ. ეს პა­ტა­რა სტუ­მა­რი შე­იძ­ლე­ბა გახ­დეს ლა­ი­მის და­ა­ვა­დე­ბის მი­ზე­ზი. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ტკი­პას აღ­მო­ჩე­ნა რთუ­ლია, თქვენ შე­გიძ­ლი­ათ ეს გა­ა­კე­თოთ და მო­ი­ცი­ლოთ კი­დეც. შემ­დეგ უნ­და და­ა­მუ­შა­ვოთ ეს ად­გი­ლი. თუმ­ცა მა­ნამ­დე, მო­დით ვცა­დოთ ტკი­პას ამო­ღე­ბა. ექი­მი რო­ჯერ დრუ­მონ­დი ამ­ბობს, ტკი­პა ფრთხი­ლად უნ­და ამო­ი­ღოთ, რა­თა არ დარ­ჩეს რა­ი­მე ნა­წი­ლი და არ გა­ი­ზარ­დოთ ინ­ფექ­ცი­ის ალ­ბა­თო­ბა.
მო­ი­ცი­ლეთ ტკი­პა ორ ეტა­პად. აი­ღეთ ტკი­პა პინ­ცე­ტით ან თი­თე­ბით. თუ თი­თე­ბით იღებთ, და­ა­ფა­რეთ პო­ლი­ე­თი­ლე­ნის აპ­კი, ქსო­ვი­ლი, ან ქა­ღალ­დის ხელ­სა­ხო­ცი, რა­თა აი­ცი­ლოთ ინ­ფექ­ცია მას­თან შე­ხე­ბი­სას. შემ­დეგ ძლი­ე­რად მო­ქა­ჩეთ და ამო­ი­ღეთ ტკი­პა. შე­ის­ვე­ნეთ. შე­ე­ცა­დეთ არ გაჭ­ყლი­ტოთ ტკი­პა და თა­ვი­ა­ნად ამო­ი­ღოთ, მო­ე­რი­დეთ ტკი­პას წვე­ნის მოხ­ვედ­რას კან­ზე. ამან შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს დას­ნე­ბოვ­ნე­ბა. თქვენ შე­გიძ­ლი­ათ ისარ­გებ­ლოთ ,,ტკი­პას ამო­სა­ღე­ბი ხსნა­რით~ ეს ახა­ლი სა­შუ­ა­ლე­ბაა.
ნაკ­ბენ­ზე სპირ­ტი წა­ის­ვით. სპირ­ტი ოდ­ნავ დაგ­წვავთ, მაგ­რამ მო­ახ­დენს ნაკ­ბე­ნის დე­ზინ­ფი­ცი­რე­ბას.
და­ი­ბა­ნეთ ხე­ლე­ბი. ეს თა­ვი­დან აგა­ცი­ლებთ ინ­ფექ­ცი­ის გავ­რცე­ლე­ბას.

წი­ნამ­დე­ბა­რე ჯირ­კვლის და­ა­ვა­დე­ბა კი­დევ ერ­თი უბე­დუ­რე­ბაა მა­მა­კა­ცის ცხოვ­რე­ბა­ში. 40 წელს გა­და­ცი­ლე­ბულ თორ­მეტ მი­ლი­ო­ნამ­დე ამე­რი­კელს აწუ­ხებს ამ პა­ტა­რა ჯირ­კვლით გა­მოწ­ვე­უ­ლი ტკი­ვი­ლი. ხო­ლო თუ 50, ან 60, წლის ხართ და ჯერ არ გა­წუ­ხებთ პროს­ტა­ტა, ეს იმას არ ნიშ­ნავს, რომ არა­სო­დეს შე­გა­წუ­ხებთ, რად­გან, რაც უფ­რო­სია ადა­მი­ა­ნი, მით მე­ტია პროს­ტა­ტას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი პრობ­ლე­მე­ბი. ,,85 წლის ასაკ­ში პროს­ტა­ტა 95%-ით იზ­რდე­ბა, მა­ში­ნაც კი, თუ არა­სა­სი­ა­მოვ­ნო სიმ­პტო­მე­ბი არ აქვთ~, ამ­ბობს ექი­მი უა­ით­ჰე­დი.
ათი­დან მი­ნი­მუმ ერ­თი ადა­მი­ა­ნი მი­მარ­თავს ქი­რურგს ძა­ლი­ან არა­სა­სი­ა­მოვ­ნო შეგ­რძნე­ბე­ბის მო­სა­ცი­ლებ­ლად შარ­დშე­კა­ვე­ბა, შარ­დის ჭავ­ლის შემ­ცი­რე­ბა. ცუ­დი ისაა, რომ ერ­თი და იგი­ვე სიმ­პტო­მე­ბი და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბე­ლია რო­გორც უბ­რა­ლო ან­თე­ბის­თვის, ასე­ვე სი­ცოც­ხლის­თვის სა­ხი­ფა­თო კი­ბოს­თვის.
ყვე­ლა­ფე­რი ეს პა­ტა­რა ჯირ­კვლის ,,ნა­მოქ­მე­და­რია~, რო­მე­ლიც 30 გრამ­ზე ნაკ­ლებს იწო­ნის.

შე­იძ­ლე­ბა არც იცით, რომ ეპი­დი­დი­მი­სი (სა­თეს­ლის და­ნა­მა­ტი) გაქვთ. ეპი­დი­დი­მი სა­თეს­ლის დაკ­ლაკ­ნილ-მი­ლა­კო­ვა­ნი და­ნა­მა­ტი, რო­მელ­შიც ინა­ხე­ბა სპერ­მა. ,,ეპი­დი­დი­მი­ტი ეს და­ა­ვა­დე­ბის სა­ხელ­წო­დე­ბაა სა­თეს­ლის და­ნა­მა­ტის ან­თე­ბა, საკ­მა­ოდ ხში­რად გვხვდე­ბა~, ამ­ბობს მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი რი­ჩარდ ბერ­გე­რი, ურო­ლო­გი სი­ეტ­ლი­დან.
ან­თე­ბის ძი­რი­თა­დი მი­ზე­ზი უც­ნო­ბია, თუმ­ცა ზო­გი­ერ­თი სპე­ცი­ა­ლის­ტი ფიქ­რობს, რომ ეს არის სქე­სობ­რი­ვი გზით გა­და­ცე­მუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბის (მა­გა­ლი­თად, ქლა­მი­დი­ო­ზის ან გო­ნო­რე­ის), ან შარ­დგა­მომ­ყვა­ნი სის­ტე­მის ინ­ფექ­ცი­ის შე­დე­გი. გა­მომ­წვე­ვი მი­ზე­ზის მი­უ­ხე­და­ვად, ავად­მყო­ფო­ბის სიმ­პტო­მე­ბი ერ­თნა­ი­რია უე­ცა­რი ტკი­ვი­ლი სა­თეს­ლე­ებ­ში, სა­თეს­ლე პარ­კის შე­შუ­პე­ბა და გა­მაგ­რე­ბა. მკურ­ნა­ლო­ბაც ერ­თნა­ი­რია ან­ტი­ბი­ო­ტი­კე­ბის ათ­დღი­ა­ნი კურ­სი. ნე­ბის­მი­ე­რი უჩ­ვე­უ­ლო ტკი­ვი­ლი ექიმ­მა უნ­და გა­მო­იკ­ვლი­ოს და უმ­კურ­ნა­ლოს. ექი­მი უა­ით­ჰე­დი გაფ­რთხი­ლებთ, ,,რო­გორც წე­სი, სა­თეს­ლის კი­ბო­თი და­ა­ვა­დე­ბის რის­კის ჯგუფს მი­ე­კუთ­ვნე­ბი­ან 20-დან 35 წლამ­დე მა­მა­კა­ცე­ბი~. აი, რამ­დე­ნი­მე რჩე­ვა, რო­მე­ლიც და­გეხ­მა­რე­ბათ შე­ამ­ცი­როთ ტკი­ვი­ლი და და­აჩ­ქა­როთ გან­კურ­ნე­ბა.

ტკი­ვი­ლი წვი­ვის არე­ში გა­მოწ­ვე­უ­ლია ძლი­ე­რი ფი­ზი­კუ­რი დატ­ვირ­თვით. უფ­რო ხში­რად და­კავ­ში­რე­ბუ­ლია პე­რი­ოს­ტიტ­თან (ძვლი­საზ­რდე­ლას ან­თე­ბა). ტკი­ვი­ლი ჩვე­უ­ლებ­რივ ჩნდე­ბა ორ­კვი­რი­ა­ნი რიტ­მუ­ლი გან­მე­ო­რე­ბა­დი ფი­ზი­კუ­რი ვარ­ჯი­შე­ბის (აე­რო­ბი­კა, ან გრძელ დის­ტან­ცი­ა­ზე სირ­ბი­ლი) შემ­დეგ. ტკი­ვილს იწ­ვევს შეც­დო­მა ვარ­ჯი­შის დროს, მა­გა­ლი­თად, ინ­ტენ­სი­უ­რო­ბის, ან დის­ტან­ცი­ის გაზ­რდა, სარ­ბე­ნი სა­ფა­რის ან სპორ­ტუ­ლი ფეხ­საც­მლის შეც­ვლა.
გა­ე­ცა­ნით ამ პრობ­ლე­მის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბის ხერ­ხებს.
და­ას­ვე­ნეთ ფე­ხე­ბი. წვი­ვის ტკი­ვი­ლის დროს დას­ვე­ნე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლია. ამი­ტომ, რო­გორც კი ტკი­ვილს იგ­რძნობთ, ვარ­ჯი­ში შეწ­ყვი­ტეთ. ,,თუმ­ცა დას­ვე­ნე­ბა ლო­გინ­ში უსარ­გებ­ლოდ წო­ლას გუ­ლის­ხმობს, ამ­ბობს მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი უი­ლი­ამ ბრა­ი­ნე­რი. მე გირ­ჩევთ ,,ფარ­დო­ბით დას­ვე­ნე­ბას~. ანუ უნ­და მო­ე­რი­დოთ ისეთ მოძ­რა­ო­ბებს, რომ­ლე­ბიც ტკი­ვილს იწ­ვე­ვენ. ამის ნაც­ვლად რა­ი­მე სხვა გა­ა­კე­თეთ, მა­გა­ლი­თად, ვე­ლო­სი­პე­დით გა­ი­სე­ირ­ნეთ. თუ დახლს უკან დგა­ხართ, ჩა­მო­ჯე­ქით, რომ ფე­ხებ­ზე დატ­ვირ­თვა შე­ამ­ცი­როთ~.
ყუ­რი და­უგ­დეთ თქვენს ფე­ხებს. ერ­თი-ორი კვი­რის შემ­დეგ თან­და­თან შეძ­ლებთ სირ­ბილს და­უბ­რუნ­დეთ. ,,მაგ­რამ თუ კვლავ იგ­რძნობთ ტკი­ვილს, დატ­ვირ­თვა შე­ამ­ცი­რეთ~, გირ­ჩევთ ექი­მი ბრა­ი­ნე­რი.

კი­სერს ვერ ატ­რი­ა­ლებთ? გა­მუდ­მებთ კვნე­სით? ტკი­ვი­ლი კი­სერ­ში და თავ­ში, ტკა­ცუ­ნი თა­ვის მოტ­რი­ა­ლე­ბის დროს თა­ვი­სუფ­ლად მოძ­რა­ო­ბის სა­შუ­ა­ლე­ბას არ გაძ­ლევთ?
თუ ამ კით­ხვებ­ზე და­დე­ბი­თი პა­სუ­ხე­ბი გაქვთ, ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ თა­ვის და კის­რის ტკი­ვი­ლი გა­წუ­ხებთ.
სა­ბედ­ნე­ი­როდ, თუ დრო­უ­ლად ზო­მებს მი­ი­ღებთ, ამ პრობ­ლე­მე­ბის გა­დაჭ­რას შეძ­ლებთ. წა­ი­კით­ხეთ ეს თა­ვი და:
_ ერთ წუთ­ში გა­გივ­ლით კის­რის ტკი­ვი­ლი;
_ დღე­ში ერ­თი წუ­თი დაგ­ჭირ­დე­ბათ, რომ გა­ი­მაგ­როთ კის­რის კუნ­თე­ბი;
_ ერთ თვე­ში შეძ­ლებთ თა­ვის ტკი­ვი­ლე­ბის სიხ­ში­რის შემ­ცი­რე­ბას.
თა­ვის ტკი­ვი­ლი. არ­სე­ბობს თა­ვის ტკი­ვი­ლის სა­მი კა­ტე­გო­რია: ტკი­ვი­ლი, რო­მე­ლიც გა­მოწ­ვე­უ­ლია კუნ­თე­ბის და­ძაბ­ვით, სის­ხლძარ­ღვე­ბით და და­ფა­რუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბით. ჩი­კა­გოს თა­ვის ტკი­ვი­ლის კლი­ნი­კის დი­რექ­ტო­რი, მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი სი­მურ დი­ა­მან­დი, ამ­ბობს, რომ მო­სახ­ლე­ო­ბის 90%-ს თა­ვის ტკი­ვი­ლი ეწ­ყე­ბა კუნ­თე­ბის და­ძაბ­ვის გა­მო. უფ­რო ნაკ­ლე­ბია სის­ხლძარ­ღვე­ბით გა­მო­ე­ვე­უ­ლი თა­ვის ტკი­ვი­ლი რო­გო­რი­ცაა, შა­კი­კი და ფა­რუ­ლი და­ა­ვა­დე­ბით გა­მოწ­ვე­უ­ლი თა­ვის ტკი­ვი­ლი. ე.წ. შე­რე­უ­ლი თა­ვის ტკი­ვი­ლის დროს აღი­ნიშ­ნე­ბა რო­გორც სის­ხლძარ­ღვე­ბით გა­მოწ­ვე­უ­ლი თა­ვის ტკი­ვი­ლის ნიშ­ნე­ბი, ასე­ვე კუნ­თე­ბის და­ძა­ბუ­ლო­ბით გა­მოწ­ვე­უ­ლი ნიშ­ნე­ბი.
თა­ვის ტკი­ვი­ლი და მი­სი მკურ­ნა­ლო­ბის ხერ­ხე­ბი ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რია: რაც შვე­ლის ერთს, არ შვე­ლის მე­ო­რეს. ამი­ტომ შე­ა­მოწ­მეთ თქვე­ნი სიმ­პტო­მე­ბი და გან­საზ­ღვრეთ, რო­მე­ლი ტი­პის თა­ვის ტკი­ვი­ლი გაქვთ, შემ­დეგ შე­არ­ჩი­ეთ მკურ­ნა­ლო­ბის შე­სა­ბა­მი­სი მე­თო­დი.

,,უმე­ტეს შემ­თხვე­ვა­ში, თუ ქუს­ლი გტკი­ვათ, ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ ქუს­ლის დე­ზი გეზ­რდე­ბათ, ამ­ტკი­ცებს ექი­მი ლი­ვა­ი­ნი. დე­ზი გა­მაგ­რე­ბაა ტერ­ფის შიგ­ნით, გა­მოწ­ვე­უ­ლია კალ­ცი­უ­მის რა­ო­დე­ნო­ბის ზრდით".
რო­გორ უნ­და გა­ი­გოთ, რომ სწო­რედ დე­ზი გა­წუ­ხებთ? ამის­თვის ექიმს უნ­და მი­ამ­რთოთ. ,,მთა­ვა­რი ის არის, რას გრძნობთ გაღ­ვი­ძე­ბი­სას პირ­ველ წუ­თებ­ში, ამ­ბობს ექი­მი ელი­სი. თუ პირ­ვე­ლი და­ბი­ჯე­ბი­სას ძა­ლი­ან გტკი­ვათ, მე­რე და მე­რე კი ტკი­ვი­ლი მცირ­დე­ბა, დე­ზი გაქვთ~.
რა უნ­და გა­ა­კე­თოთ ამ შემ­თხვე­ვა­ში?
მი­ი­ღეთ ას­პი­რი­ნი ან აცე­ტა­მი­ნო­ფე­ნი. ნე­ბის­მი­ე­რი ანალ­გე­რი­კი, რო­გო­რი­ცაა ას­პი­რი­ნი ან აცე­ტა­მი­ნო­ფე­ნი, ტკი­ვილს გა­გი­ყუ­ჩებთ.
და­ის­ვე­ნეთ. თუ ორი დღით მა­ინც შეძ­ლებთ მოძ­რა­ო­ბის შეზ­ღუდ­ვას, ეს საგ­რძნობ­ლად შე­ამ­ცი­რებს დე­ზის გარ­შე­მო ან­თე­ბას.

ალ­ბათ, კარ­გად გეს­მით, რას გრძნობ­და მი­ქე­ლან­ჯე­ლო, რო­დე­საც სიქ­სტის კა­პე­ლას შე­რის მო­ხატ­ვით იყო და­კა­ვე­ბუ­ლი. იქ­ნებ, ერ­თი სა­ა­თით მე­ტი დრო გა­ა­ტა­რეთ ბოს­ტან­ში, იმი­ტომ, რომ პო­მი­დო­რი უნ­და და­გერ­გათ. თქვე­ნი მხა­რი ალ­ბათ უკან არის გა­დახ­რი­ლი, მკლავ­ზე კი თით­ქოს ვი­ღაც გე­ქა­ჩე­ბათ.
ხე­ლებს და მხრებს ლა­პა­რა­კი რომ შე­ეძ­ლოთ, იტ­ყოდ­ნენ, რომ ხე­ლის მტევ­ნებს ბევრ დროს უთ­მობთ. ,,რო­დეს­მე თუ გი­ფიქ­რი­ათ, ამ­ბობს მარ­ჯვე­ნა ხე­ლი, რა ამოძ­რა­ვებს ხე­ლის მტე­ვანს? ,,დი­ახ, რას იტ­ყვით კვერს უკ­რავს მარ­ცხე­ნა ხე­ლი, მა­ჯის სა­ათ­ზე, სა­მა­ჯურ­ზე, წნე­ვის გა­ზომ­ვა­ზე, ხელ­კა­ვით სე­ირ­ნო­ბა­ზე?
მა­თი პო­ზი­ცია გა­სა­გე­ბია. ხელს აქვს აუ­ცი­ლე­ბე­ლი კუნ­თე­ბი, მყე­სე­ბი. მყე­სე­ბი, თა­ვის მხრივ, იძ­ლე­ვა სახ­სრე­ბის მოძ­რა­ო­ბის სა­შუ­ა­ლე­ბას. სახ­სრე­ბი იპო­ხე­ბა სი­ნო­ვი­ა­ლუ­რი სით­ხით. მთე­ლი ეს სის­ტე­მა გა­მუდ­მე­ბით გა­ნიც­დის და­ძა­ბუ­ლო­ბას და ზოგ­ჯერ მი­სი რო­მე­ლი­მე ნა­წი­ლი ტკი­ვილს გა­მოს­ცემს. თქვენს ხე­ლებს და მხრებს ცოტა­ო­დე­ნი ზრუნ­ვა და ყუ­რად­ღე­ბა უნ­და და­უთ­მოთ , ეს კი ად­ვლად და სწრა­ფად შე­გიძ­ლი­ათ გა­ა­კე­თოთ, მა­გა­ლი­თად:
_ სულ რა­ღაც 5 წუთ­ში გან­კურ­ნავთ მტკი­ვან იდაყვს;
_ 10 წუთ­ში ბგე­რი­თი ტალ­ღე­ბი მო­გიხ­სნით კუნ­თე­ბის ტკი­ვილს.
_ ქი­რურ­გი­ის უახ­ლე­სი მიღ­წე­ვე­ბი შე­ამ­ცი­რე­ბენ გა­მო­ჯან­მრთე­ლე­ბის პე­რი­ოდს.