ია­პო­ნუ­რი სო­ფო­რა | Sophora japonica L

პრო­დუქ­ტე­ბი, რო­მელ­ბსაც საკ­ვე­ბად იყე­ნებთ, ძა­ლი­ან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია თქვე­ნი არ­ტე­რი­ე­ბის­თვის. მაგ­რამ კვე­ბის რე­ჟი­მის ოპ­ტი­მი­ზა­ცი­ის თქვე­ნი ძა­ლი­ას­ხმე­ვა ფუ­ჭი აღ­მოჩ­ნდე­ბა, თუ მავ­ნე ჩვე­ვებს არ გა­და­ეჩ­ვე­ვით. გა­და­ი­კით­ხეთ ქვე­მოთ ჩა­მოთ­ვლი­ლი რჩე­ვე­ბი და შე­ე­ცა­დეთ ზო­გი­ერ­თი მა­ინც გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლოთ.
და­ი­ვიწ­ყეთ თამ­ბა­ქო. მო­წე­ვით მი­ყე­ნე­ბუ­ლი ზი­ა­ნი ქო­ლეს­ტე­რი­ნის მა­ღა­ლი დო­ნით მი­ყე­ნე­ბუ­ლი ზი­ა­ნის ტო­ლია. ნორ­დუ­ეს­ტის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში ჩა­ტა­რე­ბულ­მა კვლე­ვამ აჩ­ვე­ნა, რომ მწე­ვე­ლე­ბის 30%-ს მა­ღა­ლი წნე­ვა აქვთ.
თუმ­ცა მო­წე­ვა არ იწ­ვევს არ­ტე­რი­ულ ჰი­პერ­ტო­ნი­ას, ათე­როს­კლე­როზს ან ინ­სულტს, სი­გა­რე­ტის მო­წე­ვა ერთ-ერ­თი ყვე­ლა­ზე ძლი­ე­რი რის­კის ფაქ­ტო­რია. რო­გორ?
_ მო­წე­ვა აჩ­ქა­რებს არ­ტე­რი­ე­ბის გამ­კვრი­ვე­ბას.
_ მო­წე­ვა ავიწ­რო­ებს არ­ტე­რი­ებს, ეს იწ­ვევს არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის მო­მა­ტე­ბას.
_ ნი­კო­ტი­ნი ზრდის სის­ხლის წნე­ვას.
_ სი­გა­რე­ტის ბო­ლი ცვლის სის­ხლის კონ­სის­ტენ­ცი­ას, ის უფ­რო მძი­მე, ბლან­ტი ხდე­ბა და თრომ­ბის წარ­მოქ­მნის­კენ უჩ­ნდე­ბა მიდ­რე­კი­ლე­ბა. ამა­ვე აზ­რი­საა მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი ლა­რი გი­ბო­ნე. სის­ხლში თრომ­ბის წარ­მოქ­მნა ზრდის ინ­სულ­ტის და ინ­ფარ­ქტის რისკს.

რო­დე­საც სა­უ­ბა­რია არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის პრო­ფი­ლაქ­ტი­კა­სა და მკურ­ნა­ლო­ბა­ზე, ან ათე­როს­კლე­რო­ზის პროგ­რე­სის შე­ნე­ლე­ბა­ზე, ის, თუ რას მი­ირ­თმევთ ისე­ვე მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რო­გორც რამ­დენს მი­ირ­თმევთ. საკ­ვე­ბი­დან მოხ­ვედ­რი­ლი ცხი­მი ემა­ტე­ბა სის­ხლის შე­ნა­დე­დებს და ზრდის მათ წო­ნას. სხვა პრო­დუქ­ტებს კი შე­უძ­ლია გა­ა­სუფ­თა­ვოს თქვე­ნი არ­ტე­რი­ე­ბი და და­შა­ლოს ცხი­მი!
და­ხარ­ჯეთ ხუ­თი წუ­თი ქვე­მოთ ჩა­მოთ­ვლი­ლი რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბის გა­და­სა­კით­ხად და თქვენს სა­სარ­გებ­ლოდ გა­მო­სა­ყე­ნებ­ლად.
და­ფიქ­რდით თქვენს წო­ნა­ზე. თქვენ შე­გიძ­ლი­ათ მი­ირ­თვათ და მი­ი­ღოთ ცხი­მი, ან მი­ირ­თვათ და და­კარ­გოთ ცხი­მი. ძა­ლი­ან ბევ­რი ცხი­მი ორ­გა­ნიზ­მში იწ­ვევს გუ­ლის და­ა­ვა­დე­ბებს, არ­ტე­რი­უ­ლი ჰი­პერ­ტო­ნია კი ამ და­ა­ვა­დე­ბე­ბის ჩა­მო­ნათ­ვა­ლის თავ­შია. მა­ღა­ლი არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის 60% ძა­ლი­ან მსუ­ქა­ნია. რაც უფ­რო მე­ტად აღე­მა­ტე­ბა თქვე­ნი წო­ნა ნორ­მას, მით მე­ტია და­ა­ვა­დე­ბის რის­კი. მაშ ასე, მი­ირ­თვით ისე, რომ ზედ­მე­ტი წო­ნა და­იკ­ლოთ, ამას­თან ერ­თად და­იკ­ლებს თქვე­ნი წნე­ვა.
გა­ა­კონ­ტრო­ლეთ ცხი­მის რა­ო­დე­ნო­ბა. ,,შე­ამ­ცი­რეთ ცხი­მის რა­ო­დე­ნო­ბა დღი­უ­რი კა­ლო­რი­ე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბის 30%-მდე", გირ­ჩევთ მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი ჯე­იმს ნო­რა. ერ­თი გრა­მი ცხი­მი ათ კა­ლო­რი­ას შე­იც­ვას. ეს იმას ნიშ­ნავს, რომ მოხ­მა­რე­ბუ­ლი კა­ლო­რი­ე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა უნ­და და­ით­ვა­ლოთ.

ათე­როს­კლე­რო­ზი თქვე­ნი ცხოვ­რე­ბის რე­ა­ლო­ბაა. რაც უფ­რო გე­მა­ტე­ბათ ასა­კი, მით უჭირთ თქვენს არ­ტე­რი­ებს. რაც უფ­რო უჭირთ მათ, მით მე­ტად იძა­ბე­ბი­ან. გა­ნა შეძ­ლე­ბენ და­ძა­ბუ­ლი არ­ტე­რი­ე­ბი სის­ხლის ნორ­მა­ლურ გა­და­ად­გი­ლე­ბას არ­ტე­რი­ებ­ში? მა­ღა­ლი წნე­ვა კი­დევ უფ­რო ამ­წვა­ვებს ათე­როს­კლე­როზს, აწ­ვე­ბა რა ელას­ტი­კუ­რო­ბა და­კარ­გუ­ლი არ­ტე­რი­ის კედ­ლებს.
მა­ღა­ლი არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის და ათე­როს­კლე­რო­ზის შე­ხა­მე­ბა აძ­ლი­ე­რებს სა­შიშ­რო­ე­ბას თრომბს (სის­ხლის შე­ნა­დე­დი, რო­მე­ლიც სის­ხლძარ­ღვში წარ­მო­იქ­მნე­ბა სის­ხლის შე­ნე­ლე­ბუ­ლი მოძ­რა­ო­ბის გა­მო, ზოგ­ჯერ ის ად­გი­ლი­დან წყდე­ბა, სის­ხლის დი­ნე­ბით ტვინ­ში ხვდე­ბა და სის­ხლძარღვს აცობს, ეს ინ­სულ­ტია) ნე­ბის­მი­ერ მო­მენ­ტში შე­უძ­ლია იმ არ­ტე­რი­ის დაბ­ლოკ­ვა, რო­მე­ლიც ტვინს სის­ხლით ამა­რა­გებს, ან მა­ღა­ლი წნე­ვის ზე­მოქ­მე­დე­ბით შე­იძ­ლე­ბა გას­კდეს თა­ვის ტვი­ნის ერთ-ერ­თი არ­ტე­რია.
აი, ამი­ტომ თქვე­ნი უპირ­ვე­ლე­სი ამო­ცა­ნა უნ­და გახ­დეს არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის და­წე­ვა, თუ ის მა­ღა­ლია ან ნორ­მა­ში შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა, თუ ის ნორ­მა­ლუ­რია (შემ­დე­გი ამო­ცა­ნაა ათე­როს­კლე­რო­ზის პროგ­რე­სის შე­ჩე­რე­ბა).