ალ­ბათ, რო­დეს­მე ჭი­ქა ყა­ვა­ზე შეს­ვე­ნე­ბის ნაც­ვლად, და­წეს­დე­ბა შეს­ვე­ნე­ბე­ბი რე­ლაქ­სა­ცი­ის­თვის. ექი­მე­ბი სამ­კურ­ნა­ლო პრე­პა­რა­ტებ­ზე რე­ცეპ­ტის ნაც­ვლად, ავად­მყო­ფებს რე­ლაქ­სა­ცი­ას გა­მო­უ­წე­რენ.
ოჰა­ი­ოს შტა­ტის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მკვლე­ვა­რე­ბი ამ­ტკი­ცე­ბენ, რომ რე­ლაქ­სა­ცია (მო­დუ­ნე­ბა) ააქ­ტი­უ­რებს იმუ­ნი­ტეტს. მეც­ნი­ე­რებ­მა აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ ხან­დაზ­მულ ადა­მი­ა­ნებ­ში, რომ­ლებ­მაც რე­ლაქ­სა­ცი­ის ტექ­ნი­კა შე­ის­წავ­ლეს, მკვეთ­რად გა­ი­ზარ­და მკვლე­ლი-უჯ­რე­დე­ბის სის­ხლის თეტ­რი უჯ­რე­დე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა, რომ­ლე­ბიც ეწი­ნა­აღ­მდე­გე­ბი­ან ახალ­წარ­მო­ნაქ­მნის უჯ­რე­დე­ბის ზრდას. ,,მო­დუნ­დით მე­დი­ტა­ცი­ის დროს დღე­ში რამ­დე­ნი­მე წუ­თის გან­მავ­ლო­ბა­ში და ხან­გრძლივ სიმ­შვი­დეს იგ­რძნობთ~, ამ­ბობს მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი ალ­ბერტ მარ­ჩე­ტი. ის გირ­ჩევთ აირ­ჩი­ოთ მშვი­დი ად­გი­ლი და დრო, რომ მე­დი­ტა­ცი­ის დროს არა­ფერ­მა მო­გაც­დი­ნოთ.
_ რამ­დე­ნი­მე წუ­თით და­ჯე­ქით სკამ­ზე, თა­ვი სწო­რად და­ი­ჭი­რეთ, არ მო­ი­ხა­როთ, გა­ა­ტა­რეთ ორი სწო­რი ხა­ზი: ყუ­რე­ბი მხრე­ბი, ცხვი­რი ჭი­პი. გა­ა­კე­თეთ რამ­დე­ნი­მე წრი­უ­ლი მოძ­რა­ო­ბა, რა­თა მო­ძებ­ნოთ სწო­რი მდგო­მა­რე­ო­ბა, რო­დე­საც შე­საძ­ლე­ბე­ლი გახ­დე­ბა ენერ­გი­ის დე­ნა ქვე­ვით და ზე­ვით ზურ­გის გას­წვრივ.
_ ხე­ლის­გუ­ლე­ბი ერ­თი­მე­ო­რე­ზე და­ა­ლა­გეთ, თი­თე­ბი არ გა­და­აჯ­ვა­რე­დი­ნოთ. ხე­ლის თი­თე­ბი ოდ­ნავ მო­ხა­რეთ, დი­დი თი­თე­ბი ოდ­ნავ ზე­ვით ას­წი­ეთ.

ნუ­თუ შე­საძ­ლე­ბე­ლია იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის ჩარ­თვა და გა­მორ­თვა? შე­იძ­ლე­ბა. ამის გა­კე­თე­ბა უნ­და ის­წავ­ლოთ. გა­სა­ვარ­ჯი­შებ­ლად ერ­თი სა­ა­თი დაგ­ჭირ­დე­ბათ.
გა­მოკ­ვლე­ვებ­მა აჩ­ვე­ნეს, რომ ვარ­ჯი­ში მოქ­მე­დებს ორ­გა­ნიზ­მის ზო­გი­ერთ ჰორ­მო­ნულ სუბ­სტან­ცი­ა­ზე, რო­მელ­ბსაც ნე­ი­რო­ჰორ­მო­ნე­ბი, ან ნე­ი­როტ­რან­სმის­ტე­რე­ბი ეწო­დე­ბა. მეც­ნი­ე­რებ­მა იცი­ან, რომ ეს ქი­მი­უ­რი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი, რო­მელ­ბიც თა­ვის ტვი­ნის, ნერ­ვუ­ლი და ენ­დოკ­რი­ნუ­ლი სის­ტე­მე­ბის მი­ერ გა­მო­მუ­შავ­დე­ბა, არე­გუ­ლი­რე­ბენ ში­ნა­გა­ნი ორ­გა­ნო­ე­ბის და ცენ­ტრა­ლუ­რი ნერ­ვუ­ლი სის­ტე­მე­ბის მუ­შა­ო­ბას. დღეს­დღე­ო­ბით, წი­ნას­წა­რი გა­მოკ­ვლე­ვე­ბი­დან ჩანს, რომ ამ სუბ­სტან­ცი­ებს შე­უძ­ლი­ათ ჩარ­თონ და გა­მო­იწ­თონ თქვე­ნი იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის უჯ­რე­დე­ბის მოქ­მე­დე­ბა.
მაშ, რა ვარ­ჯი­ში უნ­და გა­ვა­კე­თოთ და რას მოგ­ვცემს იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის კარგ ფორ­მა­ში შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა?
45 წუ­თი ისე­ირ­ნეთ, ეს გა­აძ­ლი­ე­რებს თქვენს იმუ­ნურ სის­ტე­მას. ყო­ველ­დღი­უ­რი, 45-წუ­თი­ა­ნი სე­ირ­ნო­ბა ექ­ვსი კვი­რის გან­მავ­ლო­ბა­ში ზრდის იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის იმუ­ნოგ­ლო­ბუ­ლი­ნის დო­ნეს.
ირ­ბი­ნეთ. ინ­ტენ­სი­უ­რი სირ­ბი­ლი ზრდის სხე­უ­ლის ტემ­პე­რა­ტუ­რას, რო­გორც ცი­ებ-ცხე­ლე­ბის დროს. ცი­ებ-ცხე­ლე­ბა ააქ­ტი­უ­რებს დამ­ცავ ლიმ­ფო­ცი­ტებს, რო­მელ­ბიც აკა­ვე­ბენ ზო­გი­ერთ ვი­რუ­სულ ინ­ფექ­ცი­ას, ზრდის რკი­ნის კონ­ცენ­ტრა­ცი­ას სის­ხლში და ქმნის ზო­გი­ერ­თი ბაქ­ტე­რი­ის ცხო­ველ­ქმე­დე­ბის­თვის შე­უძ­ლე­ბელ პი­რო­ბებს.
ისე­ირ­ნეთ ვე­ლო­სი­პე­დით. და­ნი­ა­ში ჩა­ტა­რე­ბუ­ლი გა­მოკ­ვლე­ვი­სას აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ მკვლე­ლი-უჯ­რე­დე­ბის (ქი­ლე­რე­ბის) აქ­ტი­უ­რო­ბა ვე­ლო­სი­პე­დის­ტებ­ში უფ­რო მა­ღა­ლია არა­აქ­ტი­ურ ადა­მი­ა­ნებ­თან შე­და­რე­ბით.

ვი­ტა­მი­ნე­ბის და მი­ნე­რა­ლუ­რი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის სწო­რად შერ­ჩე­უ­ლი დო­ზი­რე­ბა უზ­რუნ­ველ­ყოფს სა­უ­კე­თე­სო დაც­ვას ინ­ფექ­ცი­ის­გან და იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის შე­უ­ფერ­ხე­ბელ მუ­შა­ო­ბას. დო­ზის გა­და­მე­ტე­ბი­სას ამ ნივ­თი­ე­რე­ბებ­მა შე­იძ­ლე­ბა და­ა­სუს­ტონ იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მა და გა­ზარ­დონ ინ­ფი­ცი­რე­ბის რის­კი. სწო­რედ ამი­ტომ, სა­ნამ და­იწ­ყებთ ვი­ტა­მი­ნე­ბის მი­ღე­ბას, უნ­და გა­ით­ვა­ლის­წი­ნოთ თქვე­ნი რა­ცი­ო­ნის თა­ვი­სე­ბუ­რე­ბა და თქვე­ნი ექი­მის რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი.
,,მე გირ­ჩევთ და­იც­ვათ ცხი­მე­ბით ღა­რი­ბი და ნახ­შირ­წყლე­ბით მდი­და­რი დი­ე­ტა. მი­ირ­თვით მე­ტი მარ­ცვლოვ­ნე­ბი, ხი­ლი და ბოს­ტნე­უ­ლი. ასე­ვე, გირ­ჩევთ მი­ი­ღოთ უც­ხი­მო ხორ­ცი სა­შუ­ა­ლო რა­ოდ­ნე­ო­ბით, ამ­ბობს ფი­ლო­სო­ფი­ის დოქ­ტო­რი ად­რია როთ­მენ-შერ­მე­ნი, რო­მე­ლიც ხელ­მძღვა­ნე­ლობს კვლე­ვებს კვე­ბის სა­კით­ხში რუტ­გე­რის უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში. მე გირ­ჩევთ მი­ი­ღოთ და­ნა­მა­ტე­ბი, სა­ნამ არ დად­გინ­დე­ბა თქვენს ორ­გა­ნიზ­მში ამა თუ იმ ნივ­თი­ე­რე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბა. ეს შე­საძ­ლე­ბე­ლია, რო­დე­საც ძა­ლი­ან და­ბალ­კა­ლო­რი­ულ დი­ე­ტას იცავთ, რე­გუ­ლა­რუ­ლად იღებთ წამ­ლებს, მუც­ლის ატა­რებთ ან ძუ­ძუ­თი კვე­ბავთ ბავშვს, ასე­ვე ავად­მყო­ფო­ბის შემ­დეგ~.

თქვენ გაქვთ სის­ხლის წი­თე­ლი და თეთ­რი უჯ­რე­დე­ბი. სის­ხლის წი­თელ უჯ­რე­დებს გა­და­აქვთ ჟან­გბა­დი და მკვე­ბა­ვი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი; თეთ­რი უჯ­რე­დე­ბი და­ნაგ­ვი­ა­ნე­ბის წი­ნა­აღ­მდეგ მებ­რძო­ლი არ­მი­აა, რო­მე­ლიც წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლი სიჩ­ქა­რით მოქ­მე­დებს. მა­გა­ლი­თად, რო­დე­საც ორ­გა­ნიზ­მში ინ­ფექ­ცია წარ­მო­იშ­ვე­ბა, ძვლის ტვი­ნი ქმნის ან­ტი­მიკ­რო­ბუ­ლი ნე­იტ­რო­ფი­ლუ­რი გრა­ნუ­ლო­ცი­ტე­ბის (ნე­იტ­რო­ფი­ლუ­რი გრა­ნუ­ლო­ცი­ტე­ბი ლე­ი­კო­ცი­ტე­ბის (თეთ­რი უჯ­რე­დე­ბის) ერთ-ერ­თი სა­ხე­ო­ბა) ერთ პა­ტა­რა ბა­ტა­ლი­ონს წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლი სიჩ­ქა­რით და­ახ­ლო­ე­ბით 694 000 უჯ­რე­დი წამ­ში.
იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის კომ­პო­ნენ­ტე­ბი გა­ნუწ­ყვეტ­ლივ ცვლი­ან ერ­თმა­ნეთს. ეს მი­ლი­არ­დო­ბით უჯ­რე­დი მშფოთ­ვა­რე ცხოვ­რე­ბით ცხოვ­რობს და სულ ახალ­გაზ­რდა რამ­დე­ნი­მე დღის ასაკ­ში იღუ­პე­ბა. ამის შემ­დეგ ორ­გა­ნიზ­მმა ისი­ნი ახ­ლით უნ­და შეც­ვა­ლოს, რომ­ლე­ბიც ისე­ვე აქ­ტი­ურ­ნი და ძლი­ერ­ნი იქ­ნე­ბი­ან, რო­გორც მა­თი წი­ნა­მორ­ბე­დე­ბი.
ჩვენ შე­ვეც­დე­ბით მოგ­ცეთ რამ­დენ­მე რჩე­ვა, რო­მე­ლიც და­გეხ­მა­რე­ბათ იმუ­ნი­ტე­ტის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა­სა და გაზ­რდა­ში. ამ რჩე­ვე­ბის შე­სას­რუ­ლებ­ლად სულ ცო­ტა დრო დაგ­ჭირ­დე­ბათ:
_ ერთ წუთ­ში, აც­რის დახ­მა­რე­ბით, გა­მო­ი­მუ­შა­ვებთ ავად­მყო­ფო­ბი­სად­მი იმუ­ნი­ტეტს, რო­მე­ლიც მთე­ლი ცხოვ­რე­ბის მან­ძილ­ზე გაგ­ყვე­ბათ;
_ უმოკ­ლეს დრო­ში შეძ­ლებთ ,,შე­ი­ა­რაღ­დეთ~ ავად­მყო­ფო­ბის წი­ნა­აღ­მდეგ;
_ ყო­ველ­დღი­უ­რი მე­დი­ტა­ცი­ის დახ­მა­რე­ბით რამ­დე­ნი­მე წუთ­ში შეძ­ლებთ დამ­ცა­ვი ფსი­ქი­კუ­რი ეკ­რა­ნის შექ­მნას;
_ კვი­რა­ში 5-ჯერ 45-წუ­თი­ა­ნი გა­სე­ირ­ნე­ბის წყა­ლო­ბით შეძ­ლებთ გა­აძ­ლი­ე­როთ ორ­გა­ნიზ­მის დამ­ცა­ვი რე­აქ­ცია.

ასთმის მსუბუქი ფორმით დაავადებულ მოზარდებს სიმპტომები შეიძლება საერთოდ არც ჰქონდეთ და მათი პულმონარული ფუნქცია სრულიად ნორმალური იყოს. თუნდაც მეტაქოლინით ან ჰისტამინით, ან ვარჯიშით გამოწვევის შემდეგაც სასუნთქი გზების მაღალი რეაქცია ჰყპერრესპონსივენესს არ აღინიშნება. თუმცა, ასთმის სიმძიმის ზრდასთან ერთად სასუნთქი გზების ობსტრუქცია უფრო მეტად ვლინდება, ხოლო ტესტებზე რეაქცია კი იზრდება
ჩვეულებრივ მოზარდობის პერიოდში ბრონქული ასთმის ნიშნები და სიმპტომები უკვე ჩამოყალიბებულია. ვარჯიშს მოყვება ხველა, მსტვენავი სუნთქვა, ქოშინი, რაც მხოლოდ ასთმისთვის არის დამახასიათებელი . თუმცა, გაურკვეველი მიზეზებისდა გამო, ზოგიერთ მოზარდში ვარჯიშის შედეგად მხოლოდ ბრონქოკონსტრიქცია და feeling of tightness დაჭერის შეგრძნება ვლინდება ყოველგვარი ხველისა თუ მსტვენავი სუნთქვის გარეშე; ესეც დაავადების ერთადერთი ნიშანი შეიძლება იყოს. ჩვეულებრივ არსებობს კავშირი ვარჯიშით გამოწვეული ბრონქოკონსტრიქციასა და დაავადების სიმძიმეს შორის. მოზარდობის პერიოდში ასთმისთვის დამახასიათებელია ხანგრძლივი ხველა (არამწეველ მოზარდებში), რომელიც ძირითადად გამოწვეულია ვარჯიშით და ჩნდება ღამე ან დილის საათებში. ხშირად სიგარეტის ბოლი აგრეთვე იწვევს ხველის შეტევას.

მეცნიერთა აზრით, ასთმა მძიმე ქრონიკული, მაგრამ ამავე დროს კონტროლირებადი დაავადებაა. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ მოწოდებულია ათი ფაქტი ასთმასთან დაკავშირებით:
1. ჯანმოს მონაცემებით, ამჟამად ასთმით დაავადებულთა საერთო რაოდენობა 300 მილიონს შეადგენს. 2005 წელს ამ დაავადებით დაიღუპა 255 000 ადამიანი.
2. გადაუდებელი ზომების მიღების გარეშე ასთმით დაღუპულთა რიცხვი მომდევნო 10 წლის მანძილზე გაიზრდება სავარაუდოდ 10%-ით. ასთმის განკურნება არ ხდება, მაგრამ სწორი დიაგნოზი და მკურნალობა, პაციენტის შესაბამისი ცოდნის ამაღლება უზრუნველყოფს ამ დაავადების წარმატებულ კონტროლსა და მენეჯმენტს.
3. ასთმა გვხვდება ყველგან ქვეყნის განვითარების დონის მიუხედავად. ამ დაავადებით სიკვდილიანობის 80%-ზე მეტი აღინიშნება დაბალ და საშუალოზე დაბალ შემოსავლიან ქვეყნებში. ეფექტური კონტროლისთვის მნიშვნელოვანია შესაბამისი მედიკამენტების ხელმისაწვდომობის უზრულველყოფა, განსაკუთრებით ღარიბი მოსახლეობისთვის.

გაცივდით? გამოჯანმრთელდით ანტიბიოტიკების გარეშე
დადგა ნანატრი გაზაფხული. არადა, არაფერია იმაზე ადვილი და იმაზე უარესი, ვიდრე გაზაფხულზე გაცივება. იქნებ ვცადოთ და აბების გარეშეც გადავრჩეთ? ჩვენი წინაპრები გამოჯანმრთელებას ხომ ანტიბიოტიკების გარეშეც ახერხებდნენ.

• პირველ რიგში მოამზადეთ ჩაი თანაბარი რაოდენობით (1:1) აღებული ცაცხვის ყვავილებისა და ჟოლოს გამშრალი ნაყოფისაგან, დაასხით ერთი ჭიქა მდუღარე წყალი, დააყენეთ, დალევის წინ შეგიძლიათ დაამატოთ 2 ჩაის კოვზი თაფლი, დალიეთ და სასწრაფოდ ჩაწექით საწოლში. კარგი იქნება, თუკი ოფლს მოიდენთ და გამოიძინებთ.
• თუკი ფეხი დაგისველდათ წვიმაში, გაიკეთეთ ცხელი წყლის აბაზანა მდოგვით. გახსოვდეთ, ეს არ შეიძლება, თუკი მაღალი სიცხე გაქვთ ან ვენები გაწუხებთ.
• მაღალი ტემპერატურის შემთხვევაში დაგეხმარებათ მცენარეული ჩაი: საშუალო ზომის ემალირებულ ქვაბში მოათავსეთ პიტნის ფოთლები, კრაზანას, გვირილის ყვავილები, დაფნის ფოთოლი, ცოტაოდენი მიხაკი, ილი (იმბირი), ქინძი, შავი და სურნელოვანი წიწაკის ერთი-ორი მარცვალი. დაასხით მდუღარე და შეფუთეთ ერთი საათით (შეგიძლიათ ბალიშიც კი დააფაროთ). ამის შემდეგ გაფილტრეთ და დაამატეთ თაფლი. სვით მთელი დღის განმავლობაში.
• ყელის ტკივილის შემცირება შეუძლია რძეს, თუკი მას იტანთ. კარგი იქნება, თუ ცხელ რძეს დაუმატებთ ნებისმიერ მინერალურ წყალს ან ნახევარ ჩაის კოვზ სოდას ერთ ჭიქა რძეზე.
• გახსოვდეთ, ოტოლარინგოლოგების რჩევით, ანგინის დროს არ არის სასურველი არც ძალიან ცხელი და არც ცივი სითხეების, ასევე ცხარე საკვების მიღება.

აშშ ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის მკვლევარებმა დაადგინეს, თუ რატომ აღინიშნება გრიპის ეპიდემია ძირითადად წელიწადის ყველაზე ცივ დროს. მათი მონაცემებით, დაბალი ტემპერატურის დროს, ვირუსის ლიპიდური გარსი გარდაიქმნება მკვრივ წებოვან გელად, რაც საკმაოდ კარგად იცავს ვირუსს არაკეთილსასურველი ზემოქმედებისაგან. ხოლო მაღალი ტემპერატურის დროს, ეს გარსი გარდაიქმნება თხევად ფაზად, რაც ზრდის ვირუსის დაზიანების საფრთხეს.
გრიპის ვირუსი ადამიანიდან ადამიანს გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით. 2007 წელს ცხოველებზე ჩატარებული ექსპერიმენტის შედეგად მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გრიპის ვირუსი გაცილებით უკეთ ვრცელდება დაბალი ტემპერატურის დროს.
ამ კანონზომიერების ასახსნელად, მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა ვირუსის გარსის სტრუქტურის ცვლილების შესასწავლად. როგორც აღმოჩნდა, 0-დან 15,6 გრადუს ტემპერატურაზე ვირუსის ლიპიდური გარსი გარდაიქმნება წებოვან, გელისმაგვარ მასად, ხოლო უფრო მაღალ ტემპერატურაზე ის თხევად მდგომარეობაში გადადის.
გრიპის ვირუსი აინფიცირებს უჯრედებს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მისი ლიპიდური გარსი გაიხსნება – სწორედ ამას აქვს ადგილი მაშინ, როცა ვირუსული ნაწილაკი ხვდება ადამიანისა და ცხოველის სასუნთქ გზებში, სადაც მუდმივადაა შენარჩუნებული მაღალი ტემპერატურა. ამავე დროს, ჰაერის ტემპერატურა 15 გრადუსზე ქვემოთ ასევე ოპტიმალურია ვირუსისთვის, ვინაიდან წებოვანი ლიპიდური გარსი უკეთ იცავს ვირუსს მექანიკური ზემოქმედებისა და ანტიმიკრობული საშუალებებისგან.